Aggressie en Gamen

Gepubliceerd op 24 november 2016.

Zorgen gewelddadige games dat uw kind agressief wordt? Het korte antwoord is nee. Het lange antwoord is wat meer genuanceerd.

Hoewel er veel onderzoek is gedaan naar het effect van games op de opvoeding, is er maar één ding dat tot nu toe zonder twijfel is aangetoont. Gedrag is een erg complex onderwerp. Antisociaal of agressief gedrag wordt dan ook nooit veroorzaakt door één ding of deel van de opvoeding. Games zijn dan ook nooit de enige oorzaak van antisociaal gedrag, maar hebben wel invloed. In deze blogpost zal ik uiteenzetten hoe deze invloed werkt.

Aggressie en Gamen

De Power Fantasy

De kracht van agressievere spellen, vooral oorlogsspellen, zit vaak in de zogenaamde "power fantasy" (machtsfantasie). De power fantasy is in dit geval de speler sterker, sneller, beter maken dan hij/zij in werkelijkheid is. In oorlogsspellen is de speler vaak de oorlogsheld, het rambo-achtige karakter dat alles aankan en van de meest serieuze verwondingen in een paar seconden geneest. Het is deze power fantasy die het meest effect heeft op de speler. Afhankelijk van het kind kan dat positief of negatief uitpakken.

Wat kan er dan misgaan?

Het meest voorkomende negatieve bijeffect is dat het kind deze fantasie zoveel fijner vind dat de werkelijkheid, dat het kind niets anders meer wil doen. Dit heeft dan meestal niet zozeer te maken met het spel, of het neerschieten van al die vijanden, maar met het gebrek aan gevoel van invloed of macht in de werkelijkheid. Bijna elk medium wat een fantasie wereld neerzet kan dit effect hebben. Of dit nu games, tv-series of boeken zijn. Games met een power fantasy versterken dit effect echter iets meer omdat het een interactieve beleving is.

In heel zeldzame gevallen kan het voorkomen dat de agressie in een spel de laatste druppel is voor een kind. Als alle omstandigheden verkeerd zijn, waardoor het kind al op de rand zit van een agressieve uitbarsting, kan de agressie in een spel of de frustratie van een te moeilijk level de druppel zijn die de emmer doet overlopen.

Ook kinderen (of volwassenen) die problemen hebben waardoor ze moeite hebben om werkelijkheid van fictie te onderscheiden lopen risico om agressief te worden van agressieve games. Schizofrenie en bepaalde vormen van autisme vallen in deze categorie. Jonge kinderen vinden dit ook vaak nog moeilijk.

De positieve kant

Het is echter niet allemaal kommer en kwel. Voor sommige kinderen is de power fantasy juist een uitkomst. Net als volwassenen hebben kinderen een vol en vaak frustrerend leven. Een leven waar ze weinig invloed op hebben. In spellen kan je altijd het hoogste niveau bereiken met genoeg oefening, en altijd de sterkste, snelste of slimste zijn. Voor veel kinderen kan dit net de pauze zijn die even nodig is om het echte leven weer aan te kunnen.

Wat is het nou, goed of slecht?

Alle problemen die ik hier op een rij zet gelden vooral voor agressieve games. Deze discussie is al vaker gevoerd. Met boeken, films, en nu met games. Het antwoord is dan ook hetzelfde. Let op op wat uw kind speelt. Net zoals u uw kind niet alleen een bloederige horror- of oorlogsfilm zal laten kijken, zo is het ook onverstandig om een kind alleen een bloederige horror- of oorlogsgame te laten spelen. Niet omdat de kans bestaat dat het kind agressief zal worden, maar omdat het kind waarschijnlijk nachtmerries krijgt.

Maar hoe trek ik dan de grens?

Het is vaak makkelijker om deze grens in te schatten als het om films gaat. Een handig trucje is dan ook om op YouTube de trailer van het spel op te zoeken. Bepaal voor uzelf het volgende: Als de trailer niet voor een game was, maar voor een film, zou u uw kind die film alleen laten kijken? Als het antwoord hierop nee is, is het waarschijnlijk verstandig om ook nee te zeggen tegen het spel.

Maar mijn kind blijft zeuren, en ik wil niet dat mijn kind achterblijft bij de rest

Dit is een de grootste frustraties die ik tegen ben gekomen bij ouders. De volgende keer ga ik uitgebreid in op dit probleem en hoe je van deze moeilijke beslissing een mooi leermoment kan maken voor u én uw kind.